Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji

U radu ćemo, vodeći se promišljanjima vezanim za pojedine aspekte samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja koje zatičemo u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji, pokušati pokazati da problem samoreferentnosti možemo iskoristiti i kao dobru polaznu poziciju za temeljnije promišlj...

Full description

Saved in:

Bibliographic Details
Main Author:	Saša Laketa
Format:	article
Language:	BS EN HR SR
Published:	Filozofski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci 2021
Subjects:	samoreferentnost transcendentalno ja saznanje izvjesnost Philosophy. Psychology. Religion B Social Sciences H
Online Access:	https://doaj.org/article/2f7ca6e50bb3459eac6fcd2a1bdeb28e
Tags:	Add Tag No Tags, Be the first to tag this record!

id	oai:doaj.org-article:2f7ca6e50bb3459eac6fcd2a1bdeb28e
record_format	dspace
spelling	oai:doaj.org-article:2f7ca6e50bb3459eac6fcd2a1bdeb28e2021-12-02T08:01:34ZPojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji2712-12592712-129110.7251/SIN2102005Lhttps://doaj.org/article/2f7ca6e50bb3459eac6fcd2a1bdeb28e2021-12-01T00:00:00Zhttps://sineza.ff.unibl.org/sineza/article/view/40https://doaj.org/toc/2712-1259https://doaj.org/toc/2712-1291U radu ćemo, vodeći se promišljanjima vezanim za pojedine aspekte samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja koje zatičemo u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji, pokušati pokazati da problem samoreferentnosti možemo iskoristiti i kao dobru polaznu poziciju za temeljnije promišljanje transcendentalne pozicije uopšte, ali i kao mjesto na kojemu se kritici pojedinih, samorazumljivih, polazišta tradicionalne, dokantovske, filozofije, može pristupiti na jedan drugačiji i efikasniji način. Nasuprot suspstancijalističkim filozofskim koncepcijama, koje su, bilo da polaze iz empirističkog bilo iz racionalističkog filozofskog okolišta, pretpostavljale zajedničko ontološko izvorište u kojemu je, sa manjom ili većom izvjesnošću, trebalo iznaći odgovore na najveći dio filozofskih zapitanosti, transcendentalisti tvrde da osnovni principi saznanja mogu da se iskažu kao principi samo u slučaju kada se njihova uporišna ili referenta tačka neupitno ispostavi kao bitno njihova, autonomna i neodvojiva, odlika i kada se datost predmeta saznanja ispostavi kao njihov konstitutivni/konstruktivni rezultat. Na tom tragu, pozabavićemo se problemom apofatičke prirode samoreferentnosti i sa njim bitno povezanim problemom praktičkog karaktera transcendentalnih principa saznanja, ali i pitanjem opravdanja teorijskosaznajne prednosti samoreferentnih principa. Posljednje pitanje pokušaćemo razriješiti pozivajući se na nekoliko osnovnih motiva koje možemo iznaći u Kantovoj kritici Hjumovog psihologizma.Saša LaketaFilozofski fakultet Univerziteta u Banjoj LuciarticlesamoreferentnosttranscendentalnojasaznanjeizvjesnostPhilosophy. Psychology. ReligionBSocial SciencesHBSENHRSRSineza, Vol 2, Iss 2, Pp 69-81 (2021)
institution	DOAJ
collection	DOAJ
language	BS EN HR SR
topic	samoreferentnost transcendentalno ja saznanje izvjesnost Philosophy. Psychology. Religion B Social Sciences H
spellingShingle	samoreferentnost transcendentalno ja saznanje izvjesnost Philosophy. Psychology. Religion B Social Sciences H Saša Laketa Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji
description	U radu ćemo, vodeći se promišljanjima vezanim za pojedine aspekte samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja koje zatičemo u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji, pokušati pokazati da problem samoreferentnosti možemo iskoristiti i kao dobru polaznu poziciju za temeljnije promišljanje transcendentalne pozicije uopšte, ali i kao mjesto na kojemu se kritici pojedinih, samorazumljivih, polazišta tradicionalne, dokantovske, filozofije, može pristupiti na jedan drugačiji i efikasniji način. Nasuprot suspstancijalističkim filozofskim koncepcijama, koje su, bilo da polaze iz empirističkog bilo iz racionalističkog filozofskog okolišta, pretpostavljale zajedničko ontološko izvorište u kojemu je, sa manjom ili većom izvjesnošću, trebalo iznaći odgovore na najveći dio filozofskih zapitanosti, transcendentalisti tvrde da osnovni principi saznanja mogu da se iskažu kao principi samo u slučaju kada se njihova uporišna ili referenta tačka neupitno ispostavi kao bitno njihova, autonomna i neodvojiva, odlika i kada se datost predmeta saznanja ispostavi kao njihov konstitutivni/konstruktivni rezultat. Na tom tragu, pozabavićemo se problemom apofatičke prirode samoreferentnosti i sa njim bitno povezanim problemom praktičkog karaktera transcendentalnih principa saznanja, ali i pitanjem opravdanja teorijskosaznajne prednosti samoreferentnih principa. Posljednje pitanje pokušaćemo razriješiti pozivajući se na nekoliko osnovnih motiva koje možemo iznaći u Kantovoj kritici Hjumovog psihologizma.
format	article
author	Saša Laketa
author_facet	Saša Laketa
author_sort	Saša Laketa
title	Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji
title_short	Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji
title_full	Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji
title_fullStr	Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji
title_full_unstemmed	Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji
title_sort	pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u fihteovoj i kantovoj transcendentalnoj koncepciji
publisher	Filozofski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci
publishDate	2021
url	https://doaj.org/article/2f7ca6e50bb3459eac6fcd2a1bdeb28e
work_keys_str_mv	AT sasalaketa pojediniaspektisamoreferentneprirodeosnovnihprincipasaznanjaufihteovojikantovojtranscendentalnojkoncepciji
_version_	1718398713751142400

Pojedini aspekti samoreferentne prirode osnovnih principa saznanja u Fihteovoj i Kantovoj transcendentalnoj koncepciji

Similar Items