ارزیابی شاخص‌های رقابتی و کارایی کشت مخلوط پنبه- چغندر علوفه‌ای در شرایط تداخل علف هرز - مهدی راستگو (Ferdowsi University of Mashhad, 2021)
به‌منظور ارزیابی تأثیر شاخص‌های رقابتی و کارایی کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفهای در شرایط تداخل علفهای هرز، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارها شامل الگوی کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفهای در دو سطح کشت مخلوط بین ردیفی و کشت مخلوط درون ردیفی و نسبت کشت مخلوط در پنج سطح شامل 75: 25، 50: 50، 25: 75 و کشت خالص دو گیاه پنبه و چغندر علوفه‌ای به‌عنوان عامل اصلی و تداخل علف‌های هرز در دو سطح شامل وجین و عدم وجین تمام‌ فصل علف هرز به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که اثر الگوی کشت مخلوط و برهمکنش الگوی کشت و نسبت‌های کاشت مخلوط پنبه–چغندر علوفه‌ای بر تراکم و وزن خشک کل علف‌های هرز معنی‌دار نبود، اما اثر نسبت‌های مختلف کشت مخلوط پنبه–چغندر علوفه‌ای بر وزن خشک کل علفهای هرز معنی‌دار بود. در نسبت کشت 25: 75 از پنبه-چغندر علوفهای، وزن خشک علفهای هرز پایینتر از سایر نسبت‌های اختلاط بود. در شرایط تداخل و یا عدم تداخل علفهای هرز، حداقل 50 درصد کاهش در عملکرد وش پنبه و 83 درصد کاهش در عملکرد ریشه چغندر علوفه‌ای در شرایط کشت مخلوط، در مقایسه با کشت خالص هر یک از گیاهان مشاهده شد. دو شاخص نسبت برابری زمین و کاهش عملکرد واقعی نشان‌دهنده برتری کشت خالص پنبه نسبت به کشت مخلوط بود، ولی شاخص مجموع ارزش نسبی بیان‌کننده برتری کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفه‌ای نسبت به کشت خالص پنبه بود. به‌طوری‌که کاشت مخلوط پنبه-چغندر علوفهای با نسبت 75:25 موجب شد در شرایط حضور و عدم حضور علف هرز مجموع ارزش نسبی به‌ترتیب 5/2 و 6/8 برابر کشت خالص پنبه افزایش یابد. شاخصهای رقابتی شامل ضریب ازدحام نسبی، نسبت رقابت و شاخص غالبیت نشان دادند که چغندر علوفهای نسبت به پنبه از قدرت رقابتی بالاتری برخوردار بود. به‌طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفهای به‌صورت جانشینی، فقط از نظر یکی از شاخص‌های ارزیابی کشت مخلوط (مجموع ارزش نسبی) مناسب بود و درمجموع قابل توصیه نیست.