ارزیابی کارایی میکروارگانیسم‌های موثر (EM®) علیه نماتد ریشه‌گرهی (Meloidogyne javanica) در گیاه گوجه‌فرنگی - حبیب اله چاره گانی (Ferdowsi University of Mashhad, 2021)
نماتدهای موجود در جنس Meloidogyne spp. به دلیل انتشار جغرافیایی گسترده، دامنه میزبانی وسیع و ایجاد خسارت شدید در گیاهان به عنوان خطرناکترین نماتدهای انگل گیاهی مطرح می‌باشند. به دلیل آثار منفی استفاده از سموم نماتدکش بر سلامت انسان و محیط زیست، توسعه سایر روش‌های مدیریتی برای نماتدهای انگل گیاهی ضروری می‌باشد. مهار زیستی یکی از گزینه‌های مورد توجه برای کنترل این نماتدهای به جای سموم شیمیایی می‌باشد. در مطالعه حاضر، در شرایط گلخانه تأثیر غلظت‌های مختلف از ترکیب تجاری EM® (میکروارگانیسم‌های موثر) به تنهایی و EM® + عصاره برگ گیاه گل‌جعفری (Tagetes erecta) مخلوط شده با نسبت مساوی، روی گیاه گوجه‌فرنگی برای کنترل نماتد M. javanica بررسی شدند. گیاهچه‌های گوجه‌فرنگی در مرحله چهار برگی با یک میلی‌لیتر از سوسپانسیون تخم نماتد M. javanica حاوی 6000 تخم مایه‌زنی شدند. هم‌زمان با مایه‌زنی نماتد و به روش خیساندن خاک، گیاهچه‌ها با 50 میلی‌لیتر EM® و EM® + عصاره برگ گیاه گل‌جعفری در غلظت‌های 5، 10، 15 و 20 درصد تیمار شدند. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تکرار انجام پذیرفت. نتایج پس از 60 روز نشان داد که خیساندن خاک گیاهان سالم و آلوده با EM® به تنهایی و EM® + عصاره برگ گیاه گل‌جعفری باعث بهبود شاخص‌های رویشی گیاه می‌شود. تعداد تخم، گال و کیسه تخم در ریشه و فاکتور تولیدمثل نماتد در گیاهان تیمار شده با مخلوط EM® + عصاره برگ گیاه گل‌جعفری در غلظت 20 % به عنوان بهترین تیمار، به ترتیب 28، 40، 37 و 27 درصد نسبت به گیاهان شاهد کاهش یافت.